سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

317

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

اينمثال كنايه است از كثير الضّيافة بودن زيد و اثبات آن براى زيد چه آنكه صراحتا كثرت رماد براى زيد اثبات نشده تا نسبت معلوم باشد بلكه آن را در ساحت اثبات نموده‌ايم تا از آن به ثبوتش براى زيد انتقال حاصل شود . و نيز كثرت ضيافت را صريحا اثبات ننموده اين بلكه به واسطه تعبير به كثرت رماد از آن كنايه ياد كرده‌ايم پس مطلوب از مثال هم صفت بوده و هم نسبت و اينقسم را مصنّف ذكر نكرد و از اقسام كنايه قرار نداد . جواب شارح در جواب اين سؤال مىگويد : قسم چهارمى كه ذكر شد يك كنايه نبوده بلكه دو كنايه مىباشد كه يكى از آنها بواسطه‌اش نفس صفت يعنى كثرت رماد مطلوب بوده و آن كنايه از مضيافيّت است و ديگرى كنايه‌اى است كه مطلوب از آن نسبت مضيافيّت به زيد مىباشد و آن جعل رماد در آستانه خانه زيد مىباشد تا بدينوسيله اثبات رماد براى زيد نموده باشيم ، پس اينقسم از محلّ صحبت مصنّف خارج بوده و نبايد آن را در زمره اقسام سابق الذّكر قرار دهد . شرح فارسى : توضيح قوله : المطلوب بها النسبة : حاصل آنكه در اين قسم به ثبوت صفت تصريح شده و آن را براى شيئى اثبات مىكنيم ولى قصدمان از اثبات آن كنايه از ثبوتش براى مطلوب مىباشد . قوله : و هو المراد بالاختصاص فى هذا المقام : مقصود از